Lenny Kuhr op facebook Lenny Kuhr op twitter
In de media
< terug

dichtbij de volkskrant

De Volkskrant, Hein Janssen


‘Als ik niet kan zingen,wie ben ik dan?’

Lenny Kuhr toert door Nederland met haar nieuwe programma
Dichtbij. Als 19-jarige, in 1969, werd ze beroemd toen ze het
songfestival won. Nu werkt ze in de luwte voor een rustig, bescheiden publiek. ‘Ik wil me verliezen in mijn muziek, niet in nostalgie.’
Door Hein Janssen

In het winkelcentrum van Tilburg bieden minstens  driefanfarekorpsen tegen elkaar op met tetterende carnavalsmuziek. Het veroorzaakt een kakofonie die in schril
contrast staat met de muziek die in denabijgelegen kleine zaal van  de Tilburgse schouwburg wordt gemaakt.
Daar zingt Lenny Kuhr (59) Als ik aantafel zit met jou, een intiem liefdesliedje over twee mensen die al lang bij elkaar zijn, maar nog niet dichtbij genoeg. Tijdens deze soundcheck dringen de stadsgeluiden gelukkig nauwelijksdoor, want Kuhr en haar twee
muzikanten eisen van de geluidstechnieken van zichzelf voornamelijk perfectie.‘Derek, zou je het zo akoestisch mogelijk
willen houden? Het is al snel te hard in deze zaal’, zegt Kuhr op zachte toon tegen de geluidsman. Pas na het nodige heen en weer geschuif van knoppen is alles goed in balans. De toneelknecht heeft intussen een rij extra stoelen in de zaal gezet, want het
wordt vol vanavond.
Lenny Kuhr brengt in Tilburg haar nieuwe liederenprogramma Dichtbij. Daarnaast toert ze door het land met Troubadours van alle tijden, waarin ze ander repertoire zingt – een mengeling van Schubert, Franse chansons, fado en wereldmuziek. Cross-over zeg
maar, van een zangeres die tamelijk in de luwte opereert, met intieme programma’s in niet al te grote zalen, voor een trouw publiek. In tegenstelling tot collega-artiesten en generatiegenoten als Liesbeth List en Willeke Alberti die veel in de belangstelling staan (vanwege jubilea, musicals, tv-rubrieken, roddelbladen)
treedt ze nauwelijks op in tv-programma’s die er toe doen. Ze bezoekt geen grote musicalpremières, loopt geen rode lopers op en af. Kuhr: ‘Nee, ik denk niet dat ik daar de persoon
voor ben. Toen ik twee jaar geleden veertig jaar in het vak zat, is Ivo Niehe langs geweest voor zijn TV-Show. Na lang aarzelen wilde ik dat wel doen, maar voor De Wereld Draait Door word
ik niet gevraagd.’
In de kleedkamer van het Tilburgse theater bereidt ze zich voor op haarconcert. Tamelijk relaxed, aan het kledingrek hangt slechts één duur jasje dat ze straks zal dragen boven eenspijkerbroek. Tijdens de soundcheck viel al op dat ze zonder toeters en bellenmuziek
wilmaken – zingen en gitaar spelen, louter snaren en stemmen.
Samen met Cor Mutsers en Mischa Kool is ze gewoon one of the boys of the band.
Kuhr: ‘Wat in de middeleeuwen een troubadour heette, wordt nu een singer- songwriter genoemd. Zo zie ik mezelf ook, als een Nederlandse singer-songwriter, want de meeste liedjes schrijf ik zelf. En daarin probeer ik zo dicht mogelijk bij mezelf te blijven.
Dit programma heet niet voor niets Dichtbij. Ik ben over de kern van
de dingen vooral na gaan denken tijdens mijn stembreuk; dat was een periode van existentiële vragen, waarin ik de spiritualiteit heb ontdekt.’
Begin jaren negentig deed zich die stembreuk voor. Binnen een week tijd was Lenny Kuhr haar stem kwijt – ze kon niet meer zingen en nauwelijks nog praten. De lage tonen verdwenen,
haar stem had geen onderkant meer, geen basis. Kuhr: ‘Het was onverklaarbaar. Ik kon geen geluid meer voortbrengen, en pas na een jaar kwam de stem heel langzaam terug.Die periode is voor mij  een tijd van bezinning en deprogrammering geweest.
Ik dacht: als ik nooitmeer kan zingen, wie ben ik dan? Toen het langzaamaan beter ging, ben ik weer gaan zingen – heel breekbaar allemaal, in het alternatieve circuit, waar ik me veilig en geborgen voelde en waar ik mijn verhaal in liedjes vertelde. Dat zou je zweverig kunnen noemen ja,maar dat hoorde ook heel erg bij die
periode.’
Lenny Kuhr getuigt in haar teksten sindsdien van een optimistische,
enigszins lucide levensvisie, waarin ‘harmonie’ en ‘doorstromen’ sleutelwoorden zijn. Kuhr: ‘Ik ben mijn hele leven op zoek geweest naar het antwoord op de vraag wat ik nu eigenlijk
wil vertellen, en hoe. Waarom sta ik hier op het podium met mijn gitaar en mijn stem? Wat voel ik als ik die verzameling teksten zing? Het optreden moet voor mij wel een noodzaak
en een toegevoegde waarde hebben.’
~
Lenny Kuhr was 19 jaar toen ze in 1969 – pril en onbekend – met De Troubadour het Eurovisie Songfestival won. Daarna werkte ze vooral en met succes een aantal jaren in Frankrijk, waar ze onder meer optrad met chansonnier Georges Brassens. In 1980 scoorde
ze een grote hit met het nummer Visite, dat ze samen zong met de Franse jongensgroep Les Poppys. Ze zwicht daarna niet voor roem en bekendheid, maar volgt haar eigen weg. In die tijd zingt ze vooral teksten van haar toenmalige partner Herman Pieter
de Boer.
Vanaf 2001 werkt ze samen met Rob Frank, die intussen ook haar man en manager is, en die samen met haar teksten schrijft. Frank heeft de nodige ervaring in de kleinkunst, maar is van oorsprong verslavingsarts (inmiddels met vervroegd pensioen). En Rob Frank kan goed koken. Hij reist elk optreden met Lenny Kuhr mee, kookt
voor haar, de technici en de muzikanten. Om kosten te besparen, maar ook omdat hij het leuk vindt en hij lekkerder kookt dan menig kok in een artiestenfoyer. Op het schoolbord in Tilburg worden onder meer de tosti ham/kaas en het broodje kroket aangeprezen;
op de tafels staan plastic knijpflessen met fritessaus. Maar op het Frank-menu staan vanavond gepocheerde zalm, groene asperges en bospeen, gekookte aardappelen met olijfolie en een frisse salade. Uiteraard trekt hij er een flesje wijn bij open.
De zangeres drinkt alleen water en laat haar aardappels nagenoeg staan. ‘Ik ben hier omop te treden, ik drink alleen na afloop een glas wijn. In Dichtbijwil ik het over kwetsbaarheid hebben, en dat je het kwetsbaarst bent als je dichtbij een ander bent. Ik verkondig geen dogma’s, het is een open betoog, niet dichtgespijkerd.
Hoe kan ik mijn diepste gevoel zo krachtig mogelijk tot uiting brengen, dat is de opdracht die ik mezelf stel. En daar zoek ik al mijn hele leven naar. ’
In de artiestenfoyer bevindt zich ook de cast van de musical Hairspray. Op de gang hangen opzichtige kostuums waaronder het dikmaakpak van Arjan Ederveen. De piepjonge company-manager van Hairspray vraagt of wij stil kunnen zijn, want hij wil met de groep een aantal praktische zaken bespreken. Lenny Kuhr wordt door de jonge artiesten niet herkend.
~
Tilburg mag dan niet de fraaiste stad van Nederland zijn, de schouwburg is zonder meer een van de mooiste theaters van het land. In de foyers staat een enorme verzameling designmeubels
– onder meer van Arne Jacobsen, Martin Visser en Eames. Alles in een smaakvolle omgeving neergezet, met gastvrij personeel en efficiënt werkende bars. Ook de directeur is vanavond aanwezig. Frank: ‘Dat ismeestal niet zo. Laatst waren we in een theater
en toen we daar aankwamen zei de gastvrouw: u heeft recht op één gratis drankje, wilt u dat in de pauze of na afloop?’
De foyer van de kleine zaal loopt tegen acht uur aardig vol; het publiek bestaat uit rustige, bescheiden mensen,waarvan een deel zijn inkopen waarschijnlijk doet bij de natuurwinkelen Groen Links stemt. Verantwoordeburgers, die duurzaamleven en enige esoterie niet schuwen.
In Dichtbij zingt Lenny Kuhr zo’n twintig liedjes uit haar Nederlandstalige repertoire van de afgelopen jaren. Veel recent werk ook, met titels als Op de grens van jou en mij, Panta Rhei, Waar is het huis en De Boom. Dat laatste nummer zou zo maar een hommage kunnen zijn aan prinses Irene en haar liefde voor bomen. Kuhr deelt die liefde, in haar programma zegt ze althans: ‘Ik kan soms vol bewondering naar een boom staan kijken
– zo prachtig verzonken in de aarde’.
Tussen de liedjes door ontvouwt ze flarden van haar levensvisie. Dat wij allen ‘onaffe mensen’ zijn, en dat het leven in jezelf voortdurend moet stromen, dat ‘dichtbij-zijn’ net zoiets is als lopen naar de horizon.
Muzikaal gezien is Dichtbij puur en zonder opsmuk. Kuhr en haar twee gitaristen spelen op en top bezield; Kuhrs stem klink krachtig en totaal niet door de jaren aangetast. Alles wat zij zingt, hoe ongrijpbaar soms ook, klinkt volkomen oprecht en authentiek.
Door de drie gitaren en de dramatiek wordt hier Nederlandse fado
gespeeld – liedjes van weemoed en verlangen, over liefde, afscheid en de dood. Tijdens het prachtige Er zijn geen wolven in het bos (van Dimitri van Toren) is het muisstil en raakt de zaal
ontroerd. Als toegift zingt ze De Troubadour, de enige verwijzing naar vroeger – ‘en wie getroost werd door zijn lied, vergeet hem niet’.
~
Na afloop verkoopt Rob Frank cd’s en voegt ook Lenny zich even later bij het publiek in de nazit. Aanwezig zijn ook Gerard en Stefan, een vriendenstel dat fanatiek fan is van Lenny, en dat zoveel mogelijk concerten bijwoont; Gerard heeft ook de fansite van Lenny opgericht.
Stefan: ‘Er zijn weinig artiesten die jemet één woord, met één toon,met één noot zo kunnen raken als Lenny’.
Gerard: ‘Lenny’s muziek ráákt je gewoon,zo integer en zo intens. En dan die stem, die is er door de jaren heen alleen maar mooier op geworden.’
Stefan: ‘Als je Er zijn geen wolven in het bos hoort, dan breek je. Ze hoeft maar heel weinig te doen om die emotie te bereiken. Ja, we moeten zuinig op haar zijn.’
Gerard: ‘Daarom is het zo jammer dat dit nog niet tot het grote publiek is doorgedrongen.’
Het grote publiek – Lenny Kuhr zit er niet mee dat haar publieksbereik niet zo weids is. Ze is tevreden met haar bestaan, met toeren van Emmen tot Horst. Kuhr: ‘Marketing en pr, dat zijn dingen waar ik me niet zo goed bij voel. Het is vaak zo armoedig, dat geleur met je eigen werk. Wat op toneel gebeurt, moet goed zijn – daar gaat het om. Ik wil me verliezen in mijn muziek, niet in nostalgie. Alles vernieuwt zich steeds in mij, ik zoek voortdurend naar de frisheid’.
Haar man Rob: ‘Lenny is een en al muziek. Toen we laatst bij vrienden op bezoek waren, moest ze naar hettoilet en ze had helemaal niet in de gaten dat ze daar gewoon zat te zingen.
Ze heeft altijd muziek in haar hoofd.’

De voorstellingen Troubadours van alle tijden en Dichtbij van Lenny Kuhr toeren dit en komend seizoen door het land;
Hoorn 12 februari, Emmen 14 februari, Heemstede, 26 februari.